Creatief met Port

De Alto Douro in Portugal, Unesco Werelderfgoed en volgens menigeen het mooiste wijngebied op deze planeet, is de plek waar al meer dan 2000 jaar wijn wordt gemaakt. Een bijzondere wijnvariant kennen we als Port(wijn) en dat is een - zo kunnen we rustig concluderen - zeer veelzijdig alcoholisch drankje. En erg lekker vooral.

Lekker bijvoorbeeld bij de open haard met een stukje oude brokkelkaas of blauwader. Die associatie maken we al snel als het over Port gaat. Deze ietwat zoete, rode wijn met een relatief hoog alcoholpercentage leent zich echter uitstekend voor wat meer creativiteit. Maar eerst even naar de 'basis'.

Anders dan de naam doet vermoeden wordt Port(o) niet in de gelijknamige stad gemaakt. In Porto, of eigenlijk in Vila Nova de Gaia (aan de andere kant van de rivier de Douro) hebben alle belangrijke porthuizen wel hun rijpingslodges en proeflokalen, maar het wijngebied zelf ligt zo’n 100 kilometer landinwaarts. Het 'Portgebied' ligt beschut achter een heuvelrug, Serra Marão genaamd. De Douro-rivier heeft door de eeuwen heen diepe dalen uitgesleten en de hellingen waar de wijngaarden op gelegen zijn, hebben vaak een hellingspercentage van meer dan 30%. Dit landschap vormt een van de meest indrukwekkende wijnstreken ter wereld.    |>>

Port

De ontdekking van Port is toe te schrijven op het conto van een Engelsman. Het was een wijnkoper uit Liverpool, die zijn zoons in 1678 naar Portugal stuurde, op zoek naar goede wijnen. Hoog in de bergen klopten de zoons in het dorpje Lamego aan bij een klooster. Daar ontmoetten ze de abt, die één grote hobby had: het maken van een wel zeer delicate wijn. De kloosterbaas voegde namelijk brandewijn toe aan zijn rode wijnen, een procedé dat in die tijd wel meer werd gehanteerd. Alleen voegde de abt het destillaat niet na, maar tijdens het fermentatieproces van zijn wijn toe. 'Hence', de zoetere smaak en het hogere alcoholpercentage.

De populariteit van Port nam snel toe maar in de jaren dertig van de 18e eeuw leek het mis te gaan. Diverse wijnboeren begonnen met het toevoegen van suiker in plaats van brandewijn en of dat nog niet erg genoeg was, werd er sap van vlierbessen gebruikt om een dieprode kleur te creëren.

De Britse consument degradeerde Oporto tot ‘No Porto’ en de wijnkopers schreven een brief naar de 
toenmalige Portugese Minister President, Marquis de Pombal. Die trok zich de klachten erg aan en zette bij de wijnboeren - we hopen figuurlijk - het mes op de keel. Uit die onderhandelingen kwam in 1756 een wet voort die strakke regels voor de productie inhield en waarbij alleen de regio Douro rode en/of witte Portwijnen mocht maken. Daarmee werden uiteindelijk de lijnen uitgezet en er is ook nooit aan getornd. Ook heden ten dage kunnen we dus genieten van een glaasje Port zoals die abt van dat klooster in Lamego het in 1678 heeft bedoeld.   |>>

port

Zoals gezegd smaakt een met liefde gemaakt, en bewaard, glaasje Port ontzettend goed. Maar het is daarnaast een perfect drankje om mee te koken (rode Portsaus, jammie!) en te mixen. Als aperitief drinken de Portugezen bijvoorbeeld zelf graag droge witte port met ijsblokjes, limoen en tonic. Deze variant op Gin Tonic noemen we 'Portonic' en is niet alleen geschikt als afkoeling op warme zomerse dagen; je kunt er ook tijdens de naderende feestdagen prima mee voor de dag komen.

De Porto flip (zoals afgebeeld op onze voorpagina) is een ander voorbeeld. Deze cocktail bevat behalve Port onder andere Cognac, room, suiker, eigeel en nootmuskaat. En dan hebben we nog een heerlijke desserttip. De Affogato is een Italiaanse klassieker van vanille-ijs en espresso. Voeg daar maar eens scheutje Port aan toe.

Er zijn natuurlijk verschillende portsoorten. De meest gebruikte onderverdeling is de ruby, vintage, tawny, witte en rosé port. De belangrijkste scheiding zou je kunnen aanbrengen door de Portwijnen te verdelen in fruitgedomineerde (ruby) types en de oxidatieve, houtgedomineerde (tawny) types. Overigens; als je jezelf een keer echt wil verwennen, koop dan eens iets anders dan de standaardtypes. Afhankelijk van de portemonnee kun je kiezen voor Ruby Reserve, Late Bottled Vintage of het summum: Vintage port. In de tawnystijl kun je kiezen voor 10, 20, 30, 40 years old port of een Colheita port. Saúde!

DEEL DEZE PAGINA!