Terug in de (ijs)tijd...

I Scream, You Scream, We All Scream for Ice Cream ... Wie kent dat liedje nog? Lastig natuurlijk, want het stamt uit de twintiger jaren van de vorige eeuw. Maar het onderwerp van deze Jazz-klassieker is nog veel en veel ouder. IJs dus, of beter gezegd consumptie-ijs. Een duik in de geschiedenis ... 

Zo’n 4.000 jaren geleden hadden ze in Mesopotanië al z.g. 'ijshuizen' langs de rivier de Eufraat, waar de rijken voedsel koud hielden ter conservering. Het waren ondergrondse opslagplaatsen met ijsblokken, die werden aangevoerd door Egyptische pharao’s. Van consumptie-ijs was toen nog geen sprake, maar daar kwam dankzij de Grieken 'snel' verandering in. In de vijfde eeuw vóór Christus verkocht men in Athene conussen van sneeuw, vermengd met honing en fruitpulp: het ontstaan van de eerste sorbet?

NATUURLIJK DE ROMEINEN

Zelfs de Romeinse keizer Nero (37 – 68 na Christus) ontpopte zich behalve als groot strateeg, ook als creatief bereider van consumptie-ijs. Hij liet zijn slaven van de hoogste toppen van de Apennijnen sneeuw naar zijn paleis brengen om het daar te vermengen met fruit, honing en noten: met een beetje fantasie zouden we dit de eerste Italiaanse ijssalon kunnen noemen.

INNOVATIE UIT CHINA

Het maken van het eerste echte consumptie-ijs wordt toegeschreven aan de Chinezen, die het maakten dankzij een soort chemische reactie. Stenen containers, gevuld met siroop werden omgeven door sneeuw en salpeter. Hierdoor daalde de temperatuur van de siroop, waardoor zacht consumptie-ijs ontstond. |>>

ijs

GEHEIM RECEPT

Maar nog zijn we niet aan de romige ijsproducten, waarvan wij heden ten dage genieten. Toen Catherine de Medici in 1533 met de hertog van Orléans in het huwelijk trad nam zij met haar hofhouding ook keukenchefs mee, die recepten hadden voor het maken van consumptie-ijs, althans dat wordt beweerd…

Zo bestaat er ook een verhaal van ca. 100 jaren later over de Engelse koning Georges, die verrukt was van het ijs dat één van zijn keukenchefs voor hem bereidde. Hij beloofde deze chef een levenslang pensioen als die het recept geheim hield, zodat het dessert alleen voor de koninklijke adel bereikbaar bleef.

USA

Voor het eerste 'romige' ijs moeten we naar de USA. Aan het eind van de negentiende eeuw was er in diverse staten een wet van kracht die verbood om op zondagen sodawater te serveren in bars en restaurants: dit in het kader van de beperking van alcoholconsumptie. Maar ja, waar blijf je dan met je sodawater? Daar wisten de uitbaters wel raad mee en verwerkten het in hun consumptie-ijs, waardoor het verrassend genoeg ook nog eens heerlijk luchtig werd: het ontstaan van het z.g. 'sundae' ijs? Juist ja: een typisch Amerikaanse mix van de woorden 'Sunday' en 'soda'.  |>>

VIA JAMIN NAAR MAGNUM

De grote mondiale doorbraak vond plaats in de tweede helft van de vorige eeuw, nadat de Italianen meer en meer consumptie-ijs maakten, bereid met melk en eieren als hoofdbestanddeel: juist ja, het echte 'roomijs'. Ook de opkomst van huishoudelijke koelen diepvrieskasten was debet aan die doorbraak. Inmiddels kan de consument overal ter wereld kiezen uit tientallen smaken en dito soorten consumptie-ijs.

En dan hebben we het nog niet eens over het verpakte ijsje, dat in ons land voor het eerst op de markt is gebracht door Jamin in de vorm van een rechthoekige blok met een chocoladelaagje er omheen: de Voorloper van de 'Magnum'? Inderdaad, maar dan met een stokje, want van die Jamin-ijsjes kreeg je verrekt koude vingers. Hoewel je er later voor één cent twee wafelkoekjes bij kon kopen… 

DEEL DEZE PAGINA!